Maj to dla polskich przedsiębiorców nie tylko czas planowania urlopów, ale przede wszystkim okres ważnych obowiązków wobec ZUS. Najważniejszym z nich jest roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok. Masz czas tylko do 20 maja 2026! Sprawdź, jak uniknąć błędów, jak odzyskać nadpłatę i co zrobić, jeśli musisz dopłacić.
Dlaczego musimy robić roczne rozliczenie składki zdrowotnej?
Wprowadzony przed kilkoma laty mechanizm naliczania składki zdrowotnej sprawił, że miesięczne wpłaty do ZUS stały się jedynie formą zaliczek. Dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego jesteśmy w stanie określić realny dochód lub przychód i porównać go z sumą wpłaconych składek.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok dotyczy osób rozliczających się:
- na zasadach ogólnych (skala podatkowa),
- podatkiem liniowym,
- ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Rozliczenie roczne składki zdrototnej – termin, którego nie możesz przegapić
Rozliczenie roczne składa się w deklaracji ZUS DRA (dla osób prowadzących jednoosobową działalność) lub ZUS RCA (dla osób ubezpieczonych za pracowników) za kwiecień 2026 roku.
- Ostateczny termin złożenia dokumentów: 20 maja 2026 r.
- Termin na uregulowanie ewentualnej dopłaty: 20 maja 2026 r.
- Termin na zatwierdzenie wniosku o zwrot nadpłaty: 1 czerwca 2026 r.
Jak wygląda rozliczenie roczne składki zdrowotnej dla poszczególnych form opodatkowania?
Skala podatkowa i podatek liniowy
Przedsiębiorcy na tych formach opodatkowania obliczają składkę od realnego dochodu rocznego.
- Skala podatkowa: 9% od rocznego dochodu.
- Podatek liniowy: 4,9% od rocznego dochodu.
- Ważne: Roczny dochód nie może być niższy niż iloczyn liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu i minimalnego wynagrodzenia (tzw. minimalna podstawa). Dla roku 2025 minimalna składka miesięczna wynosiła 314,96 zł (oparta na płacy minimalnej z lutego 2025).
2. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Ryczałtowcy rozliczają się w oparciu o trzy progi przychodowe. Jeśli w ciągu 2025 roku Twoje przychody przekroczyły próg (np. wskoczyłeś z progu do 60 tys. zł na próg do 300 tys. zł), podczas rozliczenia rocznego będziesz musiał wyrównać różnicę za wszystkie miesiące roku.
Nadpłata czy dopłata – co Cię czeka?
Po wpisaniu wszystkich danych do kreatora w PUE ZUS (eZUS), system wygeneruje jeden z dwóch komunikatów:
Dopłata do ZUS
Jeśli Twój roczny dochód był wyższy, niż zakładały miesięczne zaliczki, musisz dopłacić różnicę. Kwotę tę wpłacasz razem ze składką za kwiecień na swój indywidualny numer rachunku składkowego do 20 maja.
Zwrot nadpłaty składki zdrowotnej
Jeśli suma miesięcznych składek przewyższyła należną składkę roczną, przysługuje Ci zwrot.
Uwaga: zwrot nie następuje automatycznie!
- Po złożeniu ZUS DRA za kwiecień, na Twoim profilu PUE ZUS pojawi się wniosek o zwrot (RZS-R).
- Musisz go zweryfikować i zatwierdzić do 1 czerwca 2026 r.
- Pieniądze wpłyną na Twoje konto bankowe podane we wniosku.
Często zadawane pytania (FAQ)
1. Czy muszę składać rozliczenie, jeśli zawiesiłem działalność?
Tak, jeśli w 2025 roku prowadziłeś działalność choć przez jeden dzień i podlegałeś ubezpieczeniu zdrowotnemu, musisz złożyć rozliczenie roczne.
2. Co jeśli nie zdążę złożyć wniosku o zwrot do 1 czerwca?
Jeśli nie zatwierdzisz wniosku w terminie, nadpłata zostanie rozliczona na Twoim koncie ZUS jako nadpłata na poczet przyszłych składek (pod warunkiem, że nie masz zaległości).
3. Gdzie szukać pomocy przy wypełnianiu ZUS DRA?
Najlepiej skorzystać z darmowego kreatora dokumentów rozliczeniowych na platformie PUE ZUS (eZUS), który automatycznie pobiera dane o dochodach przesłane wcześniej do urzędu skarbowego.
Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok to proces, który wymaga precyzji. Pamiętaj, aby współpracować ze swoją księgowością i nie zwlekać do ostatniej chwili. Poprawne rozliczenie to nie tylko święty spokój, ale często realne pieniądze, które mogą wrócić na Twoje firmowe konto.